Yakmelk pot uit de Himalaya

In Nepal en Tibet, vooral in het hooggebergte van de Himalaya, bewaarden boeren melk en boter in houten kruiken die yakboter potten of -kruiken werden genoemd. Houten kruiken met een opstaande rand, een relatief kleine opening en een deksel waren ideaal voor het bewaren van yakmelk of -boter. Daarnaast werden de potten gebruikt voor het opvangen van melk tijdens het yakmelken of voor het karnen van boter.

Er zijn veel verschillende soorten en maten yakboterkruiken. Er zijn kleine, die boeren makkelijk mee konden nemen, en grote, die meer als voorraadpotten werden gebruikt. Maar de kleinere potten werden soms ook gebruikt voor geitenmelk en om yakboter in te bewaren.

Ze zijn er in verschillende vormen, waaronder langwerpig en smal, of breed en rond. Ook hebben we verschillende groottes in ons assortiment.

Yakboter (ook wel “dri butter” genoemd) is boter gemaakt van de melk van yaks. Yaks zijn gedomesticeerde wilde ossen die op grote hoogten in de Himalaya leven. Yakboter wordt ook gebruikt om de traditionele drank yakboterthee (ook wel Tibetaanse boterthee, Boe jha, cha süma, goor goor cha, cha suskan genoemd) te maken. Dit wordt gedaan door yakboter, zout en water aan de thee toe te voegen. Meestal gebruiken ze hiervoor pu’erh thee. Vooral in Tibet drinken veel mensen deze drank meerdere keren per dag. Het helpt om warm en gehydrateerd te blijven op grote hoogten. Verder wordt yakboter in verschillende maaltijden gebruikt.

Potten met yakboter werden vroeger van hardhout gemaakt. Soms braken of scheurden ze. Je kon ze repareren met metalen pinnen. Tegenwoordig zijn yakboter potten gemaakt van metaal of keramiek. Hierdoor raakten houten yakboter potten in onbruik. Deze oude houten potten worden in het Westen zeer gewaardeerd als woondecoratie en daarom worden de potten die bewaard zijn gebleven nu vaak opgekocht door handelaren.

Yakboter potten zien er geweldig uit in rustieke interieurs. Ze zijn populair onder interieurstylisten en je vindt ze regelmatig in tijdschriften. Je kunt ze op zichzelf uitstallen of gebruiken als vaas voor gedroogde bloemen of takken.